ΚΠΕΕ ΚΠΕΕ
Οργάνωση των εξουσιών & αναθεώρηση του Συντάγματος: 20 σημεία για διάλογο


Κείμενα

Ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών (30-3-2007)

Του Γιώργου Ψάλτη
Προέδρου του ΚΠΕΕ. Το κείμενο αποτελεί χαιρετισμό στην εκδήλωση με τίτλο «Σχεδιάζοντας για τον Πολίτη- Δημόσια Σφαίρα και ΜΜΕ»


Εμείς στο ΚΠΕΕ, πιστεύουμε ότι η ελληνική κοινωνία έχει καθυστερήσει. Δεν έχουμε συζητήσει αρκετά πως θέλουμε την χώρα μας στο μέλλον, το 2020. Δεν έχουμε εμβαθύνει αρκετά στη διαμόρφωση μιας συγκροτημένης στρατηγικής για το μέλλον.

Εδώ και 32 χρόνια, στο ΚΠΕΕ προσπαθούμε να πρωτοπορούμε, να βλέπουμε τα πράγματα με άλλη διάσταση. Πιστεύουμε ότι το όραμα της Ελλάδας του 2020 αφορά το σύνολο της κοινωνίας, ότι απαιτείται ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των πολιτών. Αποφασίσαμε λοιπόν, να συμβάλλουμε ενεργά στην ανάπτυξη διαλόγου προς την κατεύθυνση της διαμόρφωσης ενός οράματος για την Ελλάδα των παιδιών του 2000.

Στην πρώτη φάση του προγράμματος μας, τον λόγο έχει η Κυβέρνηση. Ζητούμενο, η σύνδεση του οράματος της με την προοπτική και την επέκταση του ήδη παραχθέντος έργου της. Ορίσαμε καταρχήν πέντε περιοχές προβληματισμού για το μέλλον της χώρας.

Οι περιοχές αυτές είναι: Σταθερά Θεμέλια για Οικονομική Ανάπτυξη, η Διασφάλιση της Κοινωνικής Συνοχής, ο Σχεδιασμός για τον Πολίτη, η Ανάπτυξη της Ελληνικής Περιφέρειας και η Ελλάδα, ως Αξιόπιστος Διεθνής Εταίρος.

Το θέμα της τρίτης μας εκδήλωσης είναι η Δημόσια Σφαίρα και τα ΜΜΕ. Τι είναι όμως η δημόσια σφαίρα; Η δημόσια σφαίρα καθορίζει την ποιότητα μιας δημοκρατίας. Είναι ο “τόπος” όπου οι πολίτες ενημερώνονται για την πολιτική, όπου συζητούν, και διαμορφώνεται η κοινή γνώμη. Στον χώρο δουλειάς, στα πανεπιστήμια, στις παρέες. Και στα ΜΜΕ. Είναι η διαδικασία διαμόρφωσης της κοινής γνώμης.

Ο φιλόσοφος Habermas διατύπωσε το 1962 την έννοια της δημόσιας σφαίρας μελετώντας τον τρόπο που διαμορφωνόταν η κοινή γνώμη, στα καφενεία στο Λονδίνο, στο Παρίσι και στην Γερμανία στα τέλη του 19ου αιώνα. Αυτό που άλλαξε από τότε είναι τα ΜΜΕ. Σήμερα, τον ρόλο των καφενείων παίζει η τηλεόραση.

Σήμερα, ο όρος Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, μας φαίνεται απολύτως ορθός. Ο όρος «μαζικής» ενέχει την υπόθεση ότι οι πολίτες είναι μια μάζα. Όμως, ο πολίτης είναι απλά καταναλωτής της πολιτικής, την παρακολουθεί σαν θέαμα ή συμμετέχει ενεργά σε αυτήν;

Υπάρχει ισηγορία, δηλαδή ίση δυνατότητα των πολιτών να εκφράζονται;

Οι εξελίξεις στις τεχνολογίες αλλάζουν τον τρόπο διάθεσης της γνώσης και των πληροφοριών.

Την προηγούμενη Πέμπτη θέλησα να παρακολουθήσω την συζήτηση στην Βουλή. Έπρεπε να ήμουν στο γραφείο μου και η τηλεόρασή μου να έπιανε το κανάλι της Βουλής, να μπορούσα να αφήσω την δουλειά μου. Το 2020, και μάλιστα πολύ συντομότερα, θα μπορούμε να βλέπουμε μια συζήτηση στην Βουλή, οτιδήποτε εκπέμπεται, στο κινητό μας ή στο ρολόι μας, οποιαδήποτε ώρα θέλουμε. Τα μέσα συγκλίνουν, θα αρκεί μια οθόνη.

Ο πολίτης θα έχει αυξανόμενη προσβασιμότητα σε πολλαπλές πηγές και μέσα πληροφόρησης και έκφρασης. Θα διευκολύνεται η αναζήτηση αλλά και η διαθεσιμότητα εξειδικευμένης πληροφορίας. Στον όρο ΜΜΕ, το συνθετικό «μαζικά» θα αμβλύνεται- το «εμείς» θα αντικαθίσταται από το «εγώ». Τα Μέσα θα είναι απλώς «ενδιάμεσα», θα χάνεται η σημαντικότητα του μέσου και θα αυξάνει η σημαντικότητα του περιεχομένου. Τα μέσα θα γίνονται όλο και πιο διαδραστικά. Στην Γαλλία, είναι σε εξέλιξη η προεκλογική περίοδος. Οι υποψήφιοι πρόεδροι έχουν blogs, δηλαδή διαδικτυακό διάλογο με τους πολίτες. Σημαντικό κομμάτι της καμπάνιας στηρίζεται στην άμεση, αμφίδρομη αυτή επικοινωνία.

Οι νέες τεχνολογίες παρέχουν μια νέα υποδομή για την δημόσια σφαίρα, για την επαναφορά της ισηγορίας. Τώρα, την ατζέντα της πολιτικής καθορίζουν τα κόμματα και τα ΜΜΕ. Τα τελευταία χρόνια όμως, ο ρόλος των κομμάτων έχει αδυνατίσει. Έχουν χάσει τον ρόλο του ενδιάμεσου μεταξύ εξουσίας και πολιτών. Εάν χρησιμοποιηθούν σωστά, οι νέες τεχνολογίες μπορεί να διευκολύνουν την έκφραση των πολιτών, την σχέση τους με τα κόμματα και την εξουσία. Ίσως οι πολίτες αντί απλώς να καταναλώνουν την πολιτική ατζέντα, εν μέρει να την διαμορφώνουν.

Συζητούμε συχνά για δύο ομάδες ψηφοφόρων. Τον μεσαίο χώρο και τους νέους. Τους λέμε «μετακινούμενους». Γιατί μετακινούνται; Πως επηρεάζονται; Οι νέοι χρησιμοποιούν για ενημέρωση τα ΜΜΕ, την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και ιδίως τις εφημερίδες λιγότερο από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα. Σερφάρουν όμως στο διαδίκτυο. Πως διαμορφώνουν οι ομάδες αυτές την γνώμη τους; Πως θα επηρεάζονται στο μέλλον; Πως θα μετέχουν στην δημόσια σφαίρα;

Με την εκδήλωση για τη Δημόσια Σφαίρα και τα ΜΜΕ, και γενικότερα με το πρόγραμμα «Ελλάδα 2020», στοχεύουμε στον προβληματισμό της κοινωνίας μας για το μέλλον της. Μιλώντας για την δημόσια σφαίρα στο μέλλον, πρέπει να αναζητήσουμε τον ρυθμιστικό και εποπτικό ρόλο της πολιτείας στον χώρο των μέσων. Από την πλευρά του πολίτη, η σωστή αντίληψη του τρόπου λειτουργίας των μέσων επιτρέπει την ενεργότερη συμμετοχή του στην δημόσια σφαίρα.

Το πως θα επιλέγουμε, θα αξιολογούμε και θα κρίνουμε τις πληροφορίες είναι καθοριστικό.






Αποστολή σελίδας με email   Εκτύπωση σελίδας

On Line Ψηφοφορία

think tanks
Πιστεύετε ότι τα "think tanks" πρέπει να ασχολούνται με ζητήματα ιδεολογίας ή εφηρμοσμένης πολιτικής;